Στείρωση σκύλου: Όσα πρέπει να προσέξετε για τη σωστή φροντίδα και ανάρρωση του τετράποδου φίλου σας

Η στείρωση αποτελεί μία από τις πιο συχνές χειρουργικές επεμβάσεις στους σκύλους και συγχρόνως μία από τις σημαντικότερες πράξεις προληπτικής κτηνιατρικής. Εκτός από την προστασία από σοβαρές παθήσεις του αναπαραγωγικού συστήματος, συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και στη διαμόρφωση μιας πιο ισορροπημένης συμπεριφοράς.

Παρότι πρόκειται για μια επέμβαση ρουτίνας, πολλοί ιδιοκτήτες έχουν αρκετές απορίες και φόβους. Πότε είναι η κατάλληλη ηλικία για να στειρώσω τον σκύλο μου; Είναι ασφαλής η αναισθησία; Πώς πρέπει να φροντίσω το σκυλάκι μου μετά τη στείρωση; Χρειάζεται να αλλάξει διατροφή;

Σε αυτόν τον οδηγό συγκεντρώσαμε όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζετε, από την προετοιμασία μέχρι την πλήρη ανάρρωση, ώστε ο αγαπημένος σας φίλος να επιστρέψει γρήγορα και με ασφάλεια στην καθημερινότητά του.

Τι είναι η στείρωση σκύλου και ποια είναι τα οφέλη της;

Η στείρωση είναι η χειρουργική επέμβαση κατά την οποία αφαιρούνται τα αναπαραγωγικά όργανα του σκύλου, ώστε να μην μπορεί πλέον να αναπαραχθεί. Στα θηλυκά αφαιρούνται οι ωοθήκες και η μήτρα, ενώ στα αρσενικά αφαιρούνται οι όρχεις.

Πέρα από τον έλεγχο των ανεπιθύμητων γεννήσεων, η στείρωση αποτελεί επιπλέον μια σημαντική προληπτική πράξη που μπορεί να προστατεύσει την υγεία του ζώου για πολλά χρόνια.

Τα σημαντικότερα οφέλη περιλαμβάνουν:

• μείωση του κινδύνου εμφάνισης πυομήτρας και καρκίνου του μαστού στα θηλυκά
• πρόληψη παθήσεων των όρχεων και μείωση του κινδύνου ορισμένων παθήσεων του προστάτη στους αρσενικούς
• περιορισμό των τάσεων φυγής για την αναζήτηση συντρόφου
• μείωση ορισμένων μορφών επιθετικότητας που σχετίζονται με τις αναπαραγωγικές ορμόνες
• συμβολή στον περιορισμό των αδέσποτων ζώων μέσω της αποφυγής ανεπιθύμητων γεννήσεων.

Πότε είναι η κατάλληλη ηλικία για στείρωση σκύλου;

Δεν υπάρχει μία ηλικία που να είναι κατάλληλη για όλους τους σκύλους. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, με βάση το φύλο, τη φυλή, το μέγεθος, τον ρυθμό ανάπτυξης και τη γενική κατάσταση της υγείας του ζώου.

Ο γενικός κανόνας είναι ότι:

• οι θηλυκές σκύλες στειρώνονται συνήθως γύρω στους 5-6 μήνες, ιδανικά πριν από τον πρώτο οίστρο, ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη προληπτική προστασία απέναντι σε παθήσεις, όπως ο καρκίνος των αναπαραγωγικών οργάνων.
• οι αρσενικοί σκύλοι μπορούν να στειρωθούν από την ηλικία των 6 μηνών, όμως σε πολλές περιπτώσεις η επέμβαση πραγματοποιείται μεταξύ 9 και 12 μηνών, όταν έχει ολοκληρωθεί μεγαλύτερο μέρος της σωματικής τους ανάπτυξης.

Οι ηλικίες αυτές αποτελούν γενικές κατευθυντήριες οδηγίες και όχι απόλυτο κανόνα. Ο κτηνίατρος θα αξιολογήσει ποια είναι η καταλληλότερη χρονική στιγμή για κάθε σκύλο ξεχωριστά.

Ο ρόλος της φυλής και του μεγέθους του σκύλου στην κατάλληλη ηλικία στείρωσης

Στις περισσότερες μικρόσωμες φυλές η στείρωση μπορεί να πραγματοποιηθεί νωρίτερα, ενώ στους μεγαλόσωμους σκύλους καλό είναι να περιμένουμε μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του σκελετού τους.

Αυτό συμβαίνει επειδή οι μικρόσωμοι σκύλοι ολοκληρώνουν την ανάπτυξή τους νωρίτερα από τους μεγαλόσωμους, οπότε είναι νωρίτερα έτοιμοι, πολλές φορές ήδη από 5 μηνών, για να υποβληθούν σε στείρωση.

Αντίθετα, στις μεγάλες φυλές η ανάπτυξη των οστών και των αρθρώσεων συνεχίζεται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Για τον λόγο αυτό, σε αρκετές μεγαλόσωμες φυλές ο κτηνίατρος μπορεί να συστήσει η στείρωση να γίνει λίγο αργότερα, ώστε να ολοκληρωθεί πρώτα η φυσιολογική σωματική ανάπτυξη.

Μπορεί να στειρωθεί ένας ενήλικος ή ηλικιωμένος σκύλος;

Η στείρωση μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε ενήλικους ή ηλικιωμένους σκύλους, εφόσον προηγηθεί ο κατάλληλος προεγχειρητικός έλεγχος.

Η ηλικία από μόνη της δεν αποτελεί αντένδειξη για την επέμβαση. Αυτό που αξιολογεί ο κτηνίατρος είναι η συνολική κατάσταση της υγείας του σκύλου, η ύπαρξη τυχόν χρόνιων νοσημάτων και το κατά πόσο η γενική αναισθησία μπορεί να χορηγηθεί με ασφάλεια.

Πώς γίνεται η στείρωση σκύλου;

Η στείρωση πραγματοποιείται με γενική αναισθησία και αποτελεί μια επέμβαση ρουτίνας.

Στους αρσενικούς σκύλους αφαιρούνται οι όρχεις μέσω μικρής χειρουργικής τομής, ενώ στα θηλυκά πραγματοποιείται επέμβαση στην κοιλιακή χώρα για την αφαίρεση των ωοθηκών και της μήτρας.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο σκύλος επιστρέφει στο σπίτι του την ίδια ημέρα, αφού ανανήψει πλήρως από την αναισθησία.

Τι εξετάσεις γίνονται πριν από το χειρουργείο;

Πριν από κάθε επέμβαση προηγείται προεγχειρητικός έλεγχος, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι ο σκύλος μπορεί να υποβληθεί με ασφάλεια στη γενική αναισθησία.

Αρχικά, πραγματοποιείται πλήρης κλινική εξέταση, κατά την οποία αξιολογείται η γενική κατάσταση της υγείας, η λειτουργία της καρδιάς και των πνευμόνων, καθώς και το σωματικό βάρος του ζώου.

Ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό του σκύλου, μπορεί επίσης να συστηθούν αιματολογικές και βιοχημικές εξετάσεις, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες ή σε ζώα με γνωστά καρδιολογικά προβλήματα ενδέχεται να χρειαστεί και καρδιολογική εκτίμηση.

Είναι ασφαλής η γενική αναισθησία;

Στη σύγχρονη κτηνιατρική, η γενική αναισθησία θεωρείται ιδιαίτερα ασφαλής όταν προηγείται σωστός προεγχειρητικός έλεγχος και εφαρμόζονται εξατομικευμένα αναισθησιολογικά πρωτόκολλα.

Ο κτηνίατρος επιλέγει τα κατάλληλα φάρμακα ανάλογα με την ηλικία, τη φυλή, το βάρος και τη γενική κατάσταση του σκύλου, ενώ κατά τη διάρκεια της επέμβασης παρακολουθούνται συνεχώς οι ζωτικές του λειτουργίες.

Φροντίδα σκύλου μετά τη στείρωση

Η σωστή μετεγχειρητική φροντίδα είναι εξίσου σημαντική με την ίδια την επέμβαση και συμβάλλει στην ταχύτερη και ασφαλέστερη ανάρρωση του σκύλου.

Πριν από το χειρουργείο, ο κτηνίατρος θα σας δώσει οδηγίες σχετικά με τη νηστεία, τη λήψη νερού και τυχόν φάρμακα που λαμβάνει ο σκύλος.

Μετά την επιστροφή στο σπίτι είναι φυσιολογικό ο σκύλος να είναι νυσταγμένος, να περπατά λίγο πιο αργά ή να έχει μειωμένη όρεξη για λίγες ώρες, καθώς αναρρώνει από την αναισθησία, ενώ τις επόμενες ημέρες η δραστηριότητά του καλό είναι να είναι προσεκτική, όπως θα δούμε αναλυτικά στη συνέχεια.

Οι πρώτες 24 ώρες μετά τη στείρωση

Το πρώτο εικοσιτετράωρο είναι η περίοδος κατά την οποία ο σκύλος αναρρώνει από τη γενική αναισθησία. Είναι φυσιολογικό να είναι πιο ήρεμος, να κοιμάται περισσότερο ή να δείχνει ελαφρώς αποπροσανατολισμένος για λίγες ώρες.

Όταν επιστρέψει στο σπίτι, φροντίστε να ξεκουραστεί σε έναν ήσυχο, καθαρό και ζεστό χώρο, μακριά από έντονο θόρυβο και δραστηριότητα. Αποφύγετε τα παιχνίδια και μην τον ενθαρρύνετε να ανεβαίνει σε καναπέδες ή σκάλες όσο δεν έχει ανακτήσει πλήρως τον συντονισμό του.

Το νερό μπορεί συνήθως να προσφερθεί λίγες ώρες μετά την επιστροφή στο σπίτι, σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του κτηνιάτρου. Αν το ανεχθεί καλά, μπορείτε στη συνέχεια να του προσφέρετε μικρή ποσότητα τροφής. Είναι φυσιολογικό πολλά σκυλάκια να έχουν μειωμένη όρεξη το πρώτο βράδυ.

Εφόσον το σκυλάκι μπορεί να περπατήσει, μπορείτε να τον βγάλετε για μια σύντομη βόλτα με λουρί για να κάνει την ανάγκη του, θα πρέπει όμως να είναι σύντομη και χωρίς πίεση.

Αν όμως το σκυλάκι σας εμφανίσει συνεχείς εμετούς, έντονη αδυναμία να σταθεί όρθιος ή δεν συνέρχεται σταδιακά όσο περνούν οι ώρες, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον κτηνίατρο.

Οι πρώτες 7-10 ημέρες μετά την επέμβαση

Οι πρώτες ημέρες μετά τη στείρωση είναι καθοριστικές για τη σωστή επούλωση του τραύματος. Παρότι πολλά σκυλάκια δείχνουν να έχουν επανέλθει πολύ γρήγορα, αυτό δεν σημαίνει ότι το χειρουργικό τραύμα έχει επουλωθεί πλήρως.

Για περίπου μία εβδομάδα είναι σημαντικό να περιορίσετε κάθε δραστηριότητα που μπορεί να ασκήσει πίεση στην τομή. Αυτό σημαίνει ότι ο σκύλος δεν θα πρέπει να τρέχει, να πηδάει, να παίζει έντονα με άλλα σκυλιά ή να ανεβοκατεβαίνει συνεχώς σκάλες, ιδιαίτερα αν πρόκειται για θηλυκό σκυλάκι που έχει υποβληθεί σε επέμβαση στην κοιλιά.

Το μπάνιο θα πρέπει επίσης να αποφεύγεται μέχρι να επουλωθεί πλήρως το τραύμα και να το εγκρίνει ο κτηνίατρος, καθώς η υγρασία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μόλυνσης.

Εξίσου σημαντική είναι η καθημερινή παρακολούθηση της τομής. Καλό είναι να ελέγχετε τακτικά αν υπάρχει έντονη ερυθρότητα, πρήξιμο, δυσάρεστη οσμή, έκκριση υγρού ή αν ο σκύλος προσπαθεί επίμονα να γλείψει το τραύμα. Αν χρειάζεται, χρησιμοποιήστε το προστατευτικό κολάρο που αποτρέπει το ζωάκι από το γλείψιμο της τομής.

Τέλος, είναι σημαντικό να χορηγείτε όλα τα αντιβιοτικά και τα παυσίπονα ακριβώς σύμφωνα με τις οδηγίες, ακόμη κι αν ο σκύλος φαίνεται ότι έχει ήδη αναρρώσει. Η διακοπή της αγωγής χωρίς συνεννόηση με τον κτηνίατρο μπορεί να επηρεάσει την ομαλή ανάρρωση.

Πότε μπορεί να επιστρέψει στις βόλτες;

Οι σύντομες βόλτες με λουρί επιτρέπονται συνήθως από την πρώτη κιόλας ημέρα, αρκεί να γίνονται με ήρεμο ρυθμό και μόνο για τις βασικές ανάγκες του σκύλου.

Οι μεγαλύτερες βόλτες, το ελεύθερο τρέξιμο και τα παιχνίδια με άλλα σκυλιά καλό είναι να αποφεύγονται μέχρι να επουλωθεί πλήρως η τομή και να δώσει το «πράσινο φως» ο κτηνίατρος.

Γενικά, καλό είναι να θυμάστε ότι η επιστροφή στη φυσιολογική δραστηριότητα γίνεται σταδιακά. Αν ο σκύλος αρχίσει να τρέχει ή να πηδά πολύ νωρίς, αυξάνεται ο κίνδυνος να ανοίξει η τομή ή να καθυστερήσει η επούλωση.

Ο κτηνίατρος θα σας ενημερώσει πότε είναι ασφαλές να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες, ανάλογα με την πορεία της ανάρρωσης.

Διατροφή στειρωμένου σκύλου: Χρειάζεται να αλλάξει τροφή;

Η διατροφή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για τη διατήρηση της υγείας του σκύλου μετά τη στείρωση. Καλό είναι, λοιπόν, να προσέχετε τόσο το είδος όσο και την ποσότητα της προσφερόμενης τροφής, ώστε να αποφύγετε την αύξηση βάρους.

Γιατί πολλοί σκύλοι παίρνουν βάρος μετά τη στείρωση;

Μετά τη στείρωση μειώνονται ελαφρώς οι ενεργειακές ανάγκες του οργανισμού, ενώ αρκετοί σκύλοι εμφανίζουν αυξημένη όρεξη. Αν συνεχίσουν να καταναλώνουν την ίδια ποσότητα τροφής και δεν ασκούνται αρκετά, είναι πιθανό να αυξηθεί σταδιακά το σωματικό τους βάρος.

Η αύξηση βάρους, όμως, δεν αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια της στείρωσης, αλλά σχετίζεται κυρίως με την ισορροπία μεταξύ θερμίδων και σωματικής δραστηριότητας.

Πότε είναι απαραίτητη η τροφή για στειρωμένους σκύλους;

Δεν χρειάζεται όλοι οι σκύλοι να αλλάξουν άμεσα τροφή μετά τη στείρωση. Η απόφαση εξαρτάται από την ηλικία, τη φυσική κατάσταση, τη φυλή και το σωματικό τους βάρος.

Οι ειδικές τροφές για στειρωμένους σκύλους έχουν συνήθως προσαρμοσμένη θερμιδική αξία και βοηθούν στον καλύτερο έλεγχο του βάρους, χωρίς να στερούν από τον οργανισμό τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά.

Πώς να αποφύγετε την αύξηση βάρους;

Η πρόληψη της παχυσαρκίας βασίζεται σε απλές καθημερινές συνήθειες που μπορείτε να εφαρμόσετε ήδη από τις πρώτες ημέρες.

Γενικά, η πολυετής μας εμπειρία στη Your Vet Clinic σε στειρωμένα σκυλάκια μας έχει δείξει ότι με τους 4 παρακάτω τρόπους μπορείτε να βοηθήσετε το σκυλάκι σας, ώστε να μην πάρει βάρος μετά τη στείρωση:

• σωστή ποσότητα τροφής σύμφωνα με τις οδηγίες του κτηνιάτρου και τη συνιστώμενη δοσολογία
• περιορισμός των λιχουδιών
• καθημερινή άσκηση ανάλογα με την ηλικία και τη φυλή του ζώου
• τακτικός έλεγχος του σωματικού βάρους.

Θα αλλάξει η συμπεριφορά του σκύλου μετά τη στείρωση;

Η στείρωση δεν αλλάζει τον χαρακτήρα του σκύλου, αλλά μπορεί να μειώσει ορισμένες συμπεριφορές που σχετίζονται με τις αναπαραγωγικές ορμόνες.

Είναι ένας πολύ μεγάλος μύθος ότι ο σκύλος γίνεται πιο νωθρός ή μελαγχολικός μετά τη στείρωση. Στην πραγματικότητα, το σκυλάκι ηρεμεί από την έξαρση των αναπαραγωγικών ορμονών, γίνεται πιο υπάκουο και ήπιο και γενικά γίνεται ένας πιο χαρούμενος και εύκολος στη συμβίωση τετράποδος φίλος.

Σε αρκετούς σκύλους παρατηρείται μείωση της έντασης, χωρίς όμως να χάνουν τη διάθεση για παιχνίδι, βόλτες ή αλληλεπίδραση με την οικογένειά τους. Ουσιαστικά, γίνονται πιο ήρεμοι και δεκτικοί στην εκπαίδευση και την υιοθέτηση κανόνων συμπεριφοράς. Η μείωση των ορμονικών ερεθισμάτων βοηθά ορισμένους σκύλους να συγκεντρώνονται καλύτερα κατά την εκπαίδευση, χωρίς όμως η στείρωση να αντικαθιστά τη σωστή κοινωνικοποίηση και εκπαίδευση.

Παράλληλα, η στείρωση μπορεί να μειώσει την τάση φυγής που σχετίζεται με την αναζήτηση θηλυκών σε οίστρο. Ωστόσο, αν ο σκύλος συνηθίζει να κάνει αποδράσεις από βαρεμάρα, φόβο ή έλλειψη εκπαίδευσης, η συμπεριφορά αυτή ενδέχεται να συνεχίσει να υπάρχει.

Παθαίνουν κατάθλιψη οι στειρωμένοι σκύλοι;

Είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε ότι η στείρωση δεν προκαλεί κατάθλιψη ούτε κάνει τον σκύλο δυστυχισμένο. Είναι φυσιολογικό να είναι λίγο πεσμένος τις πρώτες ημέρες λόγω της ανάρρωσης, όμως αυτή η εικόνα δεν σχετίζεται με την ψυχολογία του.

Αν εβδομάδες μετά τη στείρωση εμφανίσει έντονη απάθεια, ανορεξία ή σημαντική αλλαγή στη συμπεριφορά του, θα πρέπει να εξεταστεί από κτηνίατρο ώστε να αποκλειστεί κάποιο πρόβλημα υγείας.

Πάντως, καλό είναι να θυμούνται όλοι οι ιδιοκτήτες σκύλων, είτε αρσενικών είτε θηλυκών, ότι η αναπαραγωγή στα ζωάκια δεν προσλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο ούτε επηρεάζει την ψυχολογία τους όπως στους ανθρώπους. Καλό είναι, λοιπόν, να μην συγχέουμε καταστάσεις ούτε να θεωρούμε ότι με τη στείρωση στερούμε από το ζωάκι την ευτυχία.

Στην πραγματικότητα, του κάνουμε ένα δώρο για την υγεία και την ευζωία του.

Πιθανές επιπλοκές μετά τη στείρωση

Οι επιπλοκές μετά από στείρωση είναι σχετικά σπάνιες, ιδιαίτερα όταν η επέμβαση πραγματοποιείται από έμπειρο κτηνίατρο και ακολουθούνται σωστά οι οδηγίες φροντίδας.

Παρ’ όλα αυτά, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν:

• Οίδημα ή εξόγκωμα στην τομή: Ένα μικρό πρήξιμο τις πρώτες ημέρες μπορεί να αποτελεί φυσιολογικό μέρος της επούλωσης. Αν όμως μεγαλώνει, γίνεται επώδυνο ή συνοδεύεται από ερυθρότητα και εκροή υγρού, απαιτείται επανεξέταση.
• Κήλη μετά από τη στείρωση: Η μετεγχειρητική κήλη είναι σπάνια επιπλοκή και εμφανίζεται όταν ανοίξει το βαθύτερο στρώμα του κοιλιακού τοιχώματος. Αν παρατηρήσετε μαλακό εξόγκωμα που αυξάνεται ή αλλάζει μέγεθος, επικοινωνήστε άμεσα με τον κτηνίατρο.
• Ακράτεια ούρων στα θηλυκά σκυλάκι: Σε μικρό ποσοστό θηλυκών σκύλων, κυρίως μεγαλόσωμων φυλών, μπορεί να εμφανιστεί ακράτεια ούρων για κάποιο διάστημα μετά τη στείρωση. Αν και δεν είναι συχνή, στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με την κατάλληλη θεραπεία.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα με κτηνίατρο μετά τη στείρωση

Επικοινωνήστε άμεσα μαζί μας αν ο σκύλος εμφανίσει:

• έντονη αιμορραγία από την τομή
• μεγάλο πρήξιμο ή εκροή πύου
• επίμονους εμετούς
• πυρετό
• έντονη ληθαργικότητα μετά το πρώτο 24ωρο
• άρνηση λήψης τροφής για περισσότερο από μία ημέρα
• άνοιγμα των ραμμάτων.

Συχνοί μύθοι για τη στείρωση σκύλου

Μύθος	Τι ισχύει
Όλοι οι στειρωμένοι σκύλοι παχαίνουν.	Η αύξηση βάρους προλαμβάνεται με σωστή διατροφή και άσκηση.
Ο σκύλος χάνει τη διάθεση για παιχνίδι.	Η προσωπικότητά του δεν αλλάζει.
Η στείρωση προκαλεί κατάθλιψη.	Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν κάτι τέτοιο.
Το θηλυκό πρέπει να γεννήσει μία φορά πριν στειρωθεί.	Δεν υπάρχει επιστημονικό όφελος από αυτό.

Η στείρωση σκύλου αποτελεί μια σημαντική επένδυση στη μακροχρόνια υγεία και ευεξία του σκύλου σας. Με τη σωστή προεγχειρητική προετοιμασία, την κατάλληλη φροντίδα μετά την επέμβαση και μια ισορροπημένη διατροφή προσαρμοσμένη στις νέες του ανάγκες, οι περισσότεροι σκύλοι αναρρώνουν γρήγορα και συνεχίζουν να απολαμβάνουν μια δραστήρια, υγιή και ποιοτική ζωή.

Στη yourVET Κλινική Μικρών Ζώων, πραγματοποιούμε τη στείρωση θηλυκών και αρσενικών σκύλων με τις πιο σύγχρονες, ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους που εγγυώνται απόλυτη ασφάλεια και γρήγορη ανάρρωση.