Αρθρίτιδα Σκύλου: Ποια είναι τα συμπτώματα & η αποτελεσματική διαχείριση για ποιότητα ζωής

Ο σκύλος σας δυσκολεύεται να σηκωθεί το πρωί ή μετά από αρκετή ώρα ξαπλωμένος; Αποφεύγει ξαφνικά τις σκάλες, διστάζει να ανέβει στον καναπέ ή οι βόλτες του έχουν γίνει πιο αργές;

Είναι λογικό το πρώτο που σας έρχεται στο μυαλό να είναι ότι φταίει η ηλικία του. Ωστόσο ή μάλλον λόγω αυτής, αυτά τα σημάδια μπορεί να υποδεικνύουν αρθρίτιδα και τον σχετικό με αυτή χρόνιο πόνο.

Η οστεοαρθρίτιδα είναι μία χρόνια, εκφυλιστική πάθηση των αρθρώσεων, η οποία, αν και δεν θεραπεύεται οριστικά, μπορεί να γίνει αντικείμενο διαχείρισης ώστε το σκυλάκι σας να έχει ποιότητα ζωής.

Ας δούμε, λοιπόν, παρακάτω πώς θα καταλάβετε ότι ο σκυλάκος σας έχει αρθρίτιδα και ποιος είναι ο σωστός τρόπος διαχείρισης της πάθησης.

Τι είναι η οστεοαρθρίτιδα στον σκύλο;

Η οστεοαρθρίτιδα (OA) είναι μία προοδευτική πάθηση κατά την οποία η φυσιολογική δομή και λειτουργία μιας άρθρωσης αλλοιώνονται σταδιακά. Ο αρθρικός χόνδρος, που επιτρέπει στα οστά να κινούνται ομαλά μεταξύ τους, υφίσταται φθορά, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται αλλαγές και σε άλλους ιστούς της άρθρωσης.

Το αποτέλεσμα είναι συνήθως πόνος, δυσκαμψία, μειωμένο εύρος κίνησης και σταδιακός περιορισμός της δραστηριότητας.

Η αρθρίτιδα είναι συχνότερη στους μεγαλύτερους σκύλους, δεν είναι όμως πάντα συνέπεια του γήρατος, καθώς μπορεί να εμφανιστεί ή να αρχίσει να αναπτύσσεται και σε νεότερο ζώο, ιδιαίτερα όταν υπάρχει κάποιο ορθοπεδικό πρόβλημα.

Για παράδειγμα, η δυσπλασία ισχίου, η ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου, η εξάρθρωση επιγονατίδας, προηγούμενοι τραυματισμοί ή προβλήματα στη μορφολογία μιας άρθρωσης μπορούν να οδηγήσουν σε δευτεροπαθή οστεοαρθρίτιδα.

Το αυξημένο σωματικό βάρος αποτελεί επίσης σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα, καθώς δεν αυξάνει μόνο το μηχανικό φορτίο που δέχονται οι αρθρώσεις, αλλά ο λιπώδης ιστός συμμετέχει και σε βιολογικές διεργασίες που επιβαρύνουν τη φλεγμονή.

Τα 7 πιο συνηθισμένα συμπτώματα αρθρίτιδας στον σκύλο

Η αρθρίτιδα δεν προκαλεί πάντα έντονη χωλότητα και ιδίως στα πρώτα στάδια, οι αλλαγές μπορεί να είναι τόσο σταδιακές ώστε ο ιδιοκτήτης να προσαρμόζεται σε αυτές χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι ο σκύλος πονά.

Γι’ αυτό, λοιπόν, καλό είναι να προσέξετε τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανίζει το σκυλάκι σας και τα οποία ενδεχομένως σχετίζονται με αρθρίτιδα:

1. Δυσκολεύεται να σηκωθεί μετά την ξεκούραση: Ένα χαρακτηριστικό σημάδι είναι η δυσκαμψία μετά τον ύπνο ή έπειτα από αρκετή ώρα ακινησίας. Ο σκύλος μπορεί να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να σηκωθεί και να φαίνεται δύσκαμπτος στα πρώτα του βήματα.
2. Κουτσαίνει ή αλλάζει τρόπο βάδισης: Η χωλότητα μπορεί να είναι συνεχής ή να εμφανίζεται μετά από μεγαλύτερη βόλτα και έντονη δραστηριότητα. Σε ορισμένους σκύλους, μάλιστα, δεν είναι έντονη, οπότε απαιτεί παρατηρητικότητα για να την καταλάβετε.
3. Δεν θέλει πλέον να ανεβαίνει σκάλες: Σκάλες, άλματα στο αυτοκίνητο ή στον καναπέ και άλλες κινήσεις που παλαιότερα έκανε εύκολα μπορεί πλέον να του προκαλούν ενόχληση.
4. Οι βόλτες γίνονται μικρότερες: Ο σκύλος μπορεί να περπατά πιο αργά, να σταματά συχνότερα ή να θέλει να επιστρέψει σπίτι νωρίτερα.
5. Μειώνεται η διάθεσή του για παιχνίδι: Η απροθυμία για παιχνίδι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μεγάλωσε. Μπορεί απλά να έχει μάθει ότι συγκεκριμένες κινήσεις προκαλούν πόνο.
6. Αλλάζει στάση σώματος: Ένας σκύλος που προσπαθεί να προστατεύσει μία επώδυνη άρθρωση μπορεί να μεταφέρει περισσότερο βάρος στα υπόλοιπα άκρα ή να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο κάθεται, ξαπλώνει ή σηκώνεται.
7. Αλλάζει συμπεριφορά: Ο χρόνιος πόνος δεν εκδηλώνεται μόνο με την κίνηση. Ορισμένοι σκύλοι γίνονται πιο ήσυχοι, αποφεύγουν το άγγιγμα σε συγκεκριμένα σημεία, δυσκολεύονται να βρουν άνετη θέση ή εμφανίζουν ευερεθιστότητα.

Αν το σκυλάκι σας εμφανίζει κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, αλλά όχι πάντα, τότε θα βοηθούσε ένα σύντομο βίντεο του σκύλου μέσα στο σπίτι, όταν σηκώνεται, περπατά ή ανεβαίνει ένα σκαλοπάτι. Αυτό μπορεί να δώσει χρήσιμες πληροφορίες στον κτηνίατρο, επειδή ορισμένες δυσκολίες δεν εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο στο ιατρείο κατά τη διάγνωση.

Πώς γίνεται η διάγνωση της αρθρίτιδας;

Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο στο αν ο σκύλος χωλαίνει. Ο κτηνίατρος συνδυάζει το ιστορικό, τις αλλαγές που έχετε παρατηρήσει στο σπίτι και την κλινική και ορθοπεδική εξέταση.

Κατά την εξέταση αξιολογούνται μεταξύ άλλων η βάδιση, η στάση του σώματος, το εύρος κίνησης των αρθρώσεων, πιθανός πόνος κατά την κίνηση, η μυϊκή μάζα και τυχόν αστάθεια μιας άρθρωσης.

Παράλληλα, οι ακτινογραφίες μπορούν να αναδείξουν αλλοιώσεις συμβατές με οστεοαρθρίτιδα και να βοηθήσουν στην αναζήτηση του προβλήματος που την προκάλεσε. Ωστόσο, η ένταση του πόνου δεν αντιστοιχεί πάντα απόλυτα στην εικόνα μιας ακτινογραφίας. Μπορεί, για παράδειγμα, η ακτινογραφία να δείχνει ήπιες αλλοιώσεις, όμως το σκυλάκι να πονάει πολύ.

Γι’ αυτό πρέπει οι απεικονιστικές εξετάσεις να συνδυάζονται πάντα με κλινική εξέταση από έμπειρο ορθοπεδικό κτηνίατρο.

Πώς αντιμετωπίζεται η αρθρίτιδα στον σκύλο;

Η σύγχρονη αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας γίνεται συνήθως με πολλούς τρόπους ανάλογα πάντα με τον βαθμό και τα συμπτώματα της πάθησης.

Αυτό σημαίνει ότι δεν αναζητούμε ένα φάρμακο ή ένα συμπλήρωμα που θα λύσει μόνο του το πρόβλημα, αλλά συνδυάζουμε διαφορετικές παρεμβάσεις με στόχο τον έλεγχο του πόνου, τη διατήρηση της κινητικότητας και την καλύτερη δυνατή καθημερινότητα.

Φαρμακευτική αντιμετώπιση του πόνου

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (NSAIDs) αποτελούν μία από τις βασικές επιλογές για την αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου στους σκύλους.

Δεν είναι όμως κατάλληλα για κάθε ζώο. Η ηλικία, η λειτουργία των νεφρών και του ήπατος, προβλήματα του γαστρεντερικού και άλλα φάρμακα που λαμβάνει ο σκύλος πρέπει να συνεκτιμηθούν. Για αυτό δεν πρέπει να χορηγούνται ανθρώπινα παυσίπονα ή αντιφλεγμονώδη χωρίς κτηνιατρική οδηγία.

Σε σκύλους που λαμβάνουν μακροχρόνια αγωγή μπορεί να συστήνεται περιοδικός αιματολογικός και βιοχημικός έλεγχος, ανάλογα με το φάρμακο, την ηλικία και το ιστορικό τους.

Librela και νεότερες επιλογές

Το Librela (bedinvetmab) είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που χρησιμοποιείται για την ανακούφιση του πόνου που σχετίζεται με την οστεοαρθρίτιδα στους σκύλους, στοχεύοντας τον παράγοντα ανάπτυξης των νεύρων (NGF), ο οποίος συμμετέχει στη μετάδοση του πόνου.

Θέλει, όμως, προσοχή, καθώς χορηγείται μόνο από κτηνίατρο και το αν αποτελεί κατάλληλη επιλογή πρέπει να αποφασίζεται για κάθε σκύλο ξεχωριστά.

Το πρόβλημα είναι ότι, όπως κάθε φαρμακευτική θεραπεία, δεν στερείται πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών. Η ευρωπαϊκή πληροφόρηση ασφάλειας έχει επικαιροποιηθεί τα τελευταία χρόνια με πρόσθετες αναφορές σπάνιων και πολύ σπάνιων ανεπιθύμητων ενεργειών. Επομένως, η επιλογή και η συνέχιση της θεραπείας χρειάζονται κτηνιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση, ιδιαίτερα εάν εμφανιστούν νέα ή επιδεινούμενα συμπτώματα από τις αρθρώσεις.

Συμπληρώματα για την αρθρίτιδα σκύλου: Ποια λειτουργούν σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα

Τα συμπληρώματα αρθρώσεων χρησιμοποιούνται ευρέως, όμως δεν έχουν όλα την ίδια επιστημονική τεκμηρίωση.

Τα κυριότερα είναι τα παρακάτω:

• Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα: Από όλα τα διατροφικά συμπληρώματα, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και ειδικά EPA/DHA έχει αποδειχθεί ότι λειτουργούν καλύτερα σε σκύλους με οστεοαρθρίτιδα, οπότε μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός συνολικού πλάνου διατροφικής και θεραπευτικής διαχείρισης.
• Γλυκοζαμίνη και χονδροϊτίνη: Η γλυκοζαμίνη και η χονδροϊτίνη περιλαμβάνονται σε πολλά προϊόντα για τις αρθρώσεις. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των μελετών δεν είναι τόσο ισχυρά ή συνεπή όσο παρουσιάζονται εμπορικά, οπότε δεν πρέπει να θεωρούνται υποκατάστατο μιας τεκμηριωμένης θεραπείας για τον πόνο.
• Green-lipped mussel και κολλαγόνο τύπου II: Υπάρχουν δεδομένα για συστατικά όπως το green-lipped mussel και το μη μετουσιωμένο κολλαγόνο τύπου II, αλλά η συνολική τεκμηρίωση παραμένει πιο περιορισμένη σε σχέση με τις καθιερωμένες παρεμβάσεις.
• Κουρκουμάς: Ο κουρκουμάς και η κουρκουμίνη προβάλλονται συχνά ως φυσικά αντιφλεγμονώδη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως μπορούν να αντικαταστήσουν την κτηνιατρική αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας. Το φυσικό δεν είναι συνώνυμο του αποτελεσματικού ή του ασφαλούς.

Πριν χορηγήσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα, συζητήστε με τον κτηνίατρο τι περιέχει, εάν υπάρχουν δεδομένα για τη χρήση του και αν μπορεί να συνδυαστεί με την υπόλοιπη αγωγή του σκύλου.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η φυσιοθεραπεία και η υδροθεραπεία

Η κτηνιατρική αποκατάσταση μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος της μακροχρόνιας διαχείρισης ενός σκύλου με αρθρίτιδα. Στόχος δεν είναι απλώς να γυμναστεί, αλλά να διατηρήσει όσο γίνεται καλύτερα τη μυϊκή δύναμη, την κινητικότητα και το εύρος κίνησης χωρίς να επιβαρύνονται υπερβολικά οι επώδυνες αρθρώσεις.

Ανάλογα με το περιστατικό, ένα πρόγραμμα κτηνιατρικής αποκατάστασης για οστεοαρθρίτιδα μπορεί να περιλαμβάνει:

• ελεγχόμενες θεραπευτικές ασκήσεις
• κινητοποίηση των αρθρώσεων
• παθητικές κινήσεις εύρους κίνησης
• υδροθεραπεία με κολύμβηση και υποβρύχια βάδιση σε διάδρομο (underwater treadmill)
• laser therapy
• βελονισμός.

Οπωσδήποτε, πάντως, απαιτείται ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός από έμπειρο κτηνίατρο, καθώς οι παραπάνω επιλογές δεν συστήνονται σε όλα τα σκυλάκια ούτε έχουν όλες τον ίδιο βαθμό επιστημονικής τεκμηρίωσης και αποτελεσματικότητας.

Ανεξάρτητα, όμως, από αυτές τις δραστηριότητες, στο σπίτι καλό είναι το σκυλάκι να κάνει ήπια και τακτική δραστηριότητα αντί για μεγάλα διαστήματα ακινησίας που εναλλάσσονται με έντονη άσκηση. Η ακριβής διάρκεια και ένταση εξαρτώνται από την άρθρωση που πάσχει, τη φυσική κατάσταση, το βάρος και τον βαθμό πόνου του σκύλου.

Διαχείριση περιβάλλοντος & βάρους: Μικρές αλλαγές με μεγάλη σημασία

Μαζί, πάντως, με το πιθανό πρόγραμμα αποκατάστασης, μπορείτε να κάνετε ορισμένες μικρές αλλαγές που θα κάνουν σημαντική διαφορά στην καθημερινότητα του αγαπημένου σας φίλου, αλλά και στη συνολική διαχείριση του προβλήματος.

Τέτοιες χρήσιμες αλλαγές είναι:

• αντιολισθητικά χαλάκια σε γλιστερά δάπεδα
• ράμπα για το αυτοκίνητο ή για τα σημεία στα οποία ο σκύλος πρέπει να πηδήξει
• περιορισμός των επαναλαμβανόμενων απότομων ανεβοκατεβασμάτων
• εύκολη πρόσβαση σε νερό και φαγητό
• σταθερό και άνετο κρεβάτι που διευκολύνει το σήκωμα.

Εξίσου σημαντικός είναι ο έλεγχος του σωματικού βάρους. Το υπερβολικό βάρος αυξάνει το φορτίο στις αρθρώσεις και συνδέεται με μηχανισμούς που μπορούν να επιβαρύνουν τη χρόνια φλεγμονή και τον πόνο. Για έναν υπέρβαρο σκύλο, επομένως, η σταδιακή απώλεια βάρους δεν αποτελεί απλώς αισθητικό στόχο αλλά μέρος της αντιμετώπισης της νόσου.

Παράλληλα, η πλήρης ακινησία δεν βοηθά καθόλου, αλλά αντίθετα επιβαρύνει το πρόβλημα. Η τακτική, ελεγχόμενη άσκηση συμβάλλει στη διατήρηση των μυών που υποστηρίζουν τις αρθρώσεις.

Οπότε, είναι προτιμότερες δύο ή τρεις μικρότερες βόλτες από μία πολύ μεγάλη και απαιτητική διαδρομή για το σκυλάκι σας.

Πότε χρειάζεται άμεσα κτηνιατρική εξέταση;

Η χρόνια αρθρίτιδα συνήθως εξελίσσεται σταδιακά και σχετικά αργά. Μία ξαφνική και έντονη αλλαγή επομένως δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως ως έξαρση της αρθρίτιδας, αλλά μπορεί να υποδεικνύει άλλο πρόβλημα.

Ωστόσο, θα πρέπει να φέρετε αμέσως το σκυλάκι για εξέταση από τους έμπειρους ορθοπεδικούς κτηνιάτρους της yourVET Clinic αν:

• ξαφνικά δεν μπορεί να σηκωθεί ή να περπατήσει
• δεν στηρίζει καθόλου το ένα άκρο
• εμφανίζει έντονο ή αιφνίδιο πόνο
• παρουσιάζει εμφανές πρήξιμο της άρθρωσης
• έχει υποστεί πτώση ή τραυματισμό
• εμφανίζει αδυναμία ή αστάθεια στα πίσω άκρα
• παρουσιάζει σημαντική επιδείνωση ενώ βρίσκεται ήδη σε θεραπεία.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει τραυματισμός, ρήξη συνδέσμου, νευρολογικό πρόβλημα ή άλλη πάθηση που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.

Ο κτηνιατρικός έλεγχος του ηλικιωμένου σκύλου

Το γεγονός ότι ένας σκύλος μεγαλώνει δεν σημαίνει ότι η δυσκολία στην κίνηση πρέπει να θεωρείται φυσιολογική και αναπόφευκτη. Αν και πρόκειται για μια συνηθισμένη κατάσταση, καλό είναι να γίνονται τακτικοί κτηνιατρικοί έλεγχοι που βοηθούν να εντοπίζονται νωρίς αλλαγές στην κινητικότητα, το βάρος, τη μυϊκή μάζα και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας.

Ανάλογα με την ηλικία, τη φυλή και το ιστορικό, συστήνονται εξετάσεις αίματος και ούρων κάθε 6–12 μήνες, ενώ σε αντίστοιχη συχνότητα πρέπει ο κτηνίατρος να πραγματοποιεί κλινική εξέταση στο σκυλάκι.

Σε σκύλους με ήδη διαγνωσμένη οστεοαρθρίτιδα, η επανεξέταση ανά 6 μήνες τουλάχιστον έχει ως στόχο να αξιολογηθεί αν το υπάρχον πλάνο εξακολουθεί να ελέγχει αποτελεσματικά τον πόνο και να διατηρεί την ποιότητα ζωής.

Η αρθρίτιδα δεν σημαίνει απαραίτητα κακή ποιότητα ζωής

Η οστεοαρθρίτιδα είναι μία πάθηση που χρειάζεται μακροχρόνια διαχείριση και επανεκτίμηση, όχι μία θεραπεία που εφαρμόζεται μία φορά και ολοκληρώνεται.

Στη yourVET Κλινική Μικρών Ζώων, η αξιολόγηση ενός σκύλου με επίμονο πόνο ή μειωμένη κινητικότητα περιλαμβάνει ενδελεχή κλινικό και ορθοπεδικό έλεγχο και, όταν χρειάζεται, απεικονιστική διερεύνηση, ώστε να εντοπιστεί η αιτία και να σχεδιαστεί το κατάλληλο πλάνο αντιμετώπισης.

Αν ο σκύλος σας δυσκολεύεται να σηκωθεί, χωλαίνει ή έχει αρχίσει να περιορίζει δραστηριότητες που παλαιότερα έκανε εύκολα, προγραμματίστε μια ορθοπεδική αξιολόγηση. Η έγκαιρη αναγνώριση του πόνου μπορεί να βοηθήσει να διατηρηθούν η κινητικότητα και η ποιότητα ζωής του για περισσότερο χρόνο.

Συχνές ερωτήσεις